Δεν έχει επιβεβαιωθεί καν η πληροφορία ότι η Λουπίτα Νιόνγκο (Lupita Nyong'o) θα υποδυθεί την Ωραία Ελένη στην Οδύσσεια του Νόλαν (όχι του Ομήρου) και έχει ξεσπάσει επανάσταση στα κοινωνικά μέσα δικτύωσης. Παρατηρείται μια έντονη κριτική, η οποία στρέφεται κυρίως κατά της λεγόμενης «woke ατζέντας», η οποία θεωρείται ότι καταστρέφει την ψευδαίσθηση μιας φυλετικής ανωτερότητας. Ωστόσο, δεν υφίσταται καμία οργανωμένη «woke ατζέντα». Είναι ένας θολός όρος που χρησιμοποιείται για να καθορίζει ως εχθρό όποιον επιθυμούμε κάθε φορά. Έτσι, όποια κοινωνικοπολιτική θέση δεν μας αρέσει, τη βαφτίζουμε woke και της επιτιθέμεθα με μένος.
Ας πάμε όμως στο προκείμενο. Οι αντιδράσεις εστιάζουν στο ότι η Ωραία Ελένη δεν ήταν μαύρη και άρα διαστρεβλώνεται η ιστορία. Είναι απαραίτητο όμως να διευκρινιστεί ότι η Ωραία Ελένη ΔΕΝ ήταν υπαρκτό πρόσωπο. Ο Τρωικός πόλεμος μάλλον βασίζεται σε πραγματικό γεγονός που συνέβη περί το 1300 π.Χ.(Ύστερη Εποχή του Χαλκού). Στο μυθιστόρημά μου «Στις πύλες του Άδη» αναφέρω κάποια στοιχεία που το στηρίζουν ως γεγονός. Οι Χετταίοι όντως είχαν διαμαρτυρηθεί στον ηγέτη των Αχιγιάβα (Αχαιοί) (επιστολή Manapa-Tarhunta ή Tawagalawa) για τις παράλιες επιδρομές του αδελφού του (Αγαμέμνων - Μενέλαος;). Υπάρχει αιγυπτιακή πλάκα που το αναφέρει. Επίσης, η επίθεση των λαών της θάλασσας στην Αίγυπτο που αναφέρεται σε αιγυπτιακές ιστορικές αναφορές(επιγραφές του Medinet Habu του Ραμσή Γ', Στήλη του Μερνεπτά), καταγράφεται και στην Οδύσσεια (εξιστορείται στον Τηλέμαχο όταν αυτός πάει στην Σπάρτη ψάχνοντας για την τύχη του Οδυσσέα).
Τα έπη δημιουργούνται περίπου το 700 π.Χ., δηλαδή 500-600 χρόνια μετά τα ιστορικά γεγονότα, και αποτελούν μυθοπλασία. Είναι ποιήματα για τέρψη, αναψυχή, καθοδήγηση και διδασκαλία. Γι' αυτό περιλαμβάνουν συνεχείς παρεμβάσεις των θεϊκών δυνάμεων. Μάλιστα, η βασική αιτία του πολέμου ήταν οι ίδιοι οι θεοί, αφού η Αφροδίτη έδωσε ως έπαθλο στον Πάρη την ωραιότερη γυναίκα στον κόσμο, με αντάλλαγμα το μήλο της Έριδος. Στον μύθο, η Έρις, η θεότητα της διχόνοιας, δεν εκλήθη στους γάμους του Πηλέα και της Θέτιδος (των γονέων του Αχιλλέα) και για εκδίκηση άφησε ένα χρυσό μήλο με τη χάραξη «τῇ καλλίστῃ». Στη διαμάχη που ξέσπασε μεταξύ Ήρας, Αθηνάς και Αφροδίτης, επιλέχθηκε ως κριτής ο Πάρης.
Η ουσία είναι ότι η επίκληση της ιστοριομυθολογικής ακρίβειας είναι προσχηματική. Αν υπήρχε πραγματική ευαισθησία, θα είχε εκδηλωθεί όταν στην ταινία «300» ο Ξέρξης εμφανιζόταν ως μια ανδρόγυνη, γιγάντια φιγούρα, οι Έφοροι ως μια κάστα λεπρών γερόντων που χρηματίστηκε από τους Πέρσες και η βασίλισσα Γόργω εξαναγκαζόταν σε συνεύρεση για να σταλούν ενισχύσεις. Επίσης, δεν υπήρξαν διαμαρτυρίες όταν ο Εφιάλτης παρουσιάστηκε ως Λακεδαιμόνιος γκροτέσκα φιγούρα, ούτε για την εμφάνιση ρινόκερων, βομβών και τεράτων στην οθόνη. Εκεί η ακρίβεια δεν θεωρήθηκε σημαντική, διότι το αποτέλεσμα κολάκευε μια συγκεκριμένη αντίληψη περί πολεμικής αρετής.
Την ίδια την «πολεμική αρετή» την καταβαραθρώνει ο ίδιος ο Όμηρος. Όταν ο Οδυσσέας συναντά στον Άδη τον Αχιλλέα, τον μεγαλύτερο πολεμιστή, η απάντηση του τελευταίου είναι ισοπεδωτική: «Καλύτερα δούλος σε φτωχό αφέντη παρά βασιλιάς στον Άδη».
Η μελέτη των αρχαίων τραγωδιών και των φιλοσοφικών κειμένων καταδεικνύει ότι τα έργα που άντεξαν στον χρόνο εξέφραζαν πανανθρώπινες αξίες. Υπάρχει μία μόνο φυλή στο ανθρώπινο είδος: η ανθρώπινη φυλή. Ο ήρωας της τραγωδίας είναι ο άνθρωπος που συνειδητοποιεί την ύπαρξή του και το αναπόφευκτο τέλος της. Αυτή η δεινή πραγματικότητα δημιουργεί την τραγικότητα του ανθρώπου, ανεξαρτήτως καταγωγής ή χρώματος δέρματος.
Όσοι ισχυρίζονται ότι διαστρεβλώνεται η ιστορία, σφάλλουν και αμφιβάλλω αν τα έχουν καν διαβάσει. Προσωπικά, έχω διαβάσει τουλάχιστον τρεις φορές τα έπη και επιπλέον 4-5 βιβλία με αναλύσεις πάνω σε αυτά (κυρίως του Μαρωνίτη) και αυτό που καταλαβαίνω είναι ότι αυτού του μεγέθους τα έργα μιλάνε για τον άνθρωπο. όχι τον λευκό άνθρωπο, όχι τον Έλληνα. Για τον άνθρωπο. Γι' αυτό είναι τεράστιας αξίας και αντέχουν στον χρόνο.
Στην «Αντιγόνη» του Σοφοκλή, η ηρωίδα έρχεται αντιμέτωπη με το δίλημμα μεταξύ «νομίμου» και «ηθικού». Το ερώτημα της επιλογής παραμένει το ίδιο, όποιο κι αν είναι το χρώμα του δέρματος της πρωταγωνίστριας. Αντίστοιχα, στην Κούβα λατρεύουν τη μαύρη Παναγία, διότι είναι η ουσία του συμβόλου που έχει σημασία και όχι η χρωματική ακρίβεια ή αν φορά ει κιμονό αντί για χιτώνα.
Η ρατσιστική οπτική είναι μια νοοτροπία που εξυπηρετούσε την επιβίωση στις σπηλιές, αλλά πλέον είναι αναχρονιστική, ανήθικη και επικίνδυνη. Δεν είναι δυνατόν να επιχαίρουμε για νεκρούς συνανθρώπους μας επειδή νομίζουμε ότι είναι διαφορετικοί (κατώτεροι βασικά). Γινόμαστε απάνθρωπα κτήνη.
Δεν είναι ζήτημα, επίσης, αν καταγόμαστε από τα ζώα. Η επιστήμη έχει λύσει το ζήτημα της καταγωγής μας·
το θέμα είναι να μην μένουμε ζώα.
Ποια είναι η ουσία του θέματος; Μια ηθοποιός θα υποδυθεί έναν ρόλο σε ένα έργο τέχνης. Το έργο τέχνης πρέπει να κρίνεται από το τι συνεισφέρει στην ανθρώπινη σκέψη.
The report that Lupita Nyong'o will portray Helen of Troy in Christopher Nolan’s Odyssey (distinct from Homer’s) remains unconfirmed; nevertheless, it has ignited a firestorm across social media. This intense criticism is largely directed at the so-called "woke agenda," perceived by some as a threat to the illusion of racial superiority. In reality, no organized "woke agenda" exists. It is a nebulous term employed to categorize any perceived adversary. Consequently, any sociopolitical stance that creates discomfort is labeled "woke" and subjected to aggressive hostility.
To address the core issue: the backlash centers on the claim that Helen of Troy was not Black, and thus, history is being distorted. However, it is imperative to clarify that Helen of Troy was NOT a historical figure. The Trojan War is likely based on actual events occurring around 1300 BCE (Late Bronze Age). In my novel, At the Gates of Hades, I cite evidence supporting this. Hittite records (such as the Manapa-Tarhunta or Tawagalawa letters) document formal complaints to the leader of the Ahhiyawa (Achaeans) regarding coastal raids conducted by his brother (possibly Agamemnon or Menelaus).
Egyptian inscriptions—specifically the Medinet Habu inscriptions of Ramesses III and the Merneptah Stele—reference the invasion of the "Sea Peoples," a phenomenon also recorded in the Odyssey during Telemachus's visit to Sparta in search of Odysseus.
The epics were composed around 700 BCE, approximately 500–600 years after these historical events, and are works of fiction. They are poems intended for aesthetic pleasure, guidance, and instruction, which explains the constant intervention of divine forces. Indeed, the primary cause of the war in myth was the gods themselves, after Aphrodite promised Paris the most beautiful woman in the world in exchange for the Apple of Discord. According to the myth, Eris, the goddess of strife, was not invited to the wedding of Peleus and Thetis (the parents of Achilles) and, in revenge, left a golden apple inscribed "to the most beautiful" (tē kallistē). In the ensuing dispute between Hera, Athena, and Aphrodite, Paris was appointed as the judge.
The invocation of historio-mythological accuracy is, in essence, a pretext. Had there been genuine concern for accuracy, it would have surfaced when, in the film 300, Xerxes was depicted as an androgynous, giant figure, the Ephors as a caste of leper-like elders bribed by Persians, and Queen Gorgo was forced into sexual submission to secure reinforcements. Furthermore, there were no protests when Ephialtes was transformed from a Thessalian shepherd into a grotesque Lacedaemonian figure, nor when rhinoceroses, bombs, and monsters reminiscent of the "Predator" appeared on screen. In that instance, accuracy was deemed irrelevant because the portrayal flattered a specific conception of martial virtue.
Homer himself (if he existed as a single entity) deconstructs this very "martial virtue." When Odysseus encounters Achilles in Hades, the greatest warrior ever described offers a devastating and leveling response: "I would rather be a slave to a poor master than king of all the dead."
The study of ancient tragedies and philosophical texts demonstrates that works enduring through time do so because they express universal human values. There is only one race in the human species: the human race. The tragic hero is the human being transitioning from the era of myth to the era of the polis and the search for truth—a being cognizant of existence and its inevitable end. This stark reality creates a tragedy shared by all, regardless of lineage, skin color, or physical features.
Those who claim history is being distorted are mistaken, and I doubt they have even read the source material. Having read the epics at least three times, alongside numerous scholarly analyses (most notably those by Maronitis), it is clear that works of this magnitude speak to the human condition—not to the "white" man or the "Greek" man, but to humanity. This is why they possess immense value and withstand the test of time.
"This universalism is further evidenced by the historical Greek stance toward their adversaries. Following the victory against the Persians, the Greeks did not view themselves as racially superior. In Aeschylus’s tragedy The Persians, the playwright treats the defeated enemy with profound dignity and empathy, focusing on the common human experience of hubris and downfall rather than ethnic derision. Similarly, the writings of Xenophon, particularly in the Cyropaedia, demonstrate a deep respect for Persian education and governance. The Greeks recognized that while they were at war with a different empire, they were not at war with a different humanity."
In Sophocles' Antigone, the heroine faces the dilemma between the "legal" (Creon’s law) and the "moral." This choice remains identical regardless of the protagonist's skin color. Similarly, in Cuba, the Black Madonna is revered because the essence of the symbol is what matters, not chromatic precision or whether she wears a kimono instead of a chiton.
A racial perspective is a mindset that served survival in caves; today, it is anachronistic, immoral, and dangerous. It is unacceptable to rejoice in the deaths of fellow human beings based on a perceived inferiority. To do so is to become inhuman. The question is not whether we descend from animals—science has settled our origins. The challenge is to stop acting like them.
The crux of the matter is this: an actress will perform a role in a work of art. The work of art must be judged by what it contributes to human thought.
