Κυριακή 19 Ιουλίου 2026

ΡΟΥΦ... ΡΟΥΦ... ρουφιάνε



Σάλος με τη META: Έβαλε την AI να κάνει μαζικές απολύσεις ανάλογα με την παραγωγικότητα - «Τιμωρούσε» όσους έπαιρναν άδεια

    Στο επόμενο βιβλίο μου που περιμένω να βγει, ένα πολιτικό δοκίμιο, εκφράζω την άποψη ότι το ΑΙ είναι μέσο παραγωγής και προϊόν και άρα όσοι το ελέγχουν θέλουν να το εκμεταλλευτούν ώστε να μειώσουν το ανθρώπινο "κόστος" και δεν είναι αξιόπιστο διότι ως προϊόν θέλει να σε κρατά συνδεδεμένο και άρα ευχαριστημένο. Τώρα αποκαλύπτεται μια νέα λειτουργία του, ΡΟΥΦ. Παλιά είχαμε τον υπάλληλο που τα "έλεγε" με το αφεντικό.

Αγωγή κατά της Meta, κατέθεσαν δεκάδες πρώην εργαζόμενοι της σε ομοσπονδιακό δικαστήριο των ΗΠΑ, καταγγέλλοντας ότι η εταιρεία χρησιμοποίησε εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης (AI) για να αποφασίσει ποιοι θα απολυθούν, βάζοντας στο στόχαστρο ακόμη και εργαζομένους που βρίσκονταν σε άδεια μητρότητας ή αναρρωτική.

Προσωπικά είχα ακούσει να με συκοφαντεί-κατηγορεί τέτοιος υπάλληλος σε διευθυντή καθώς ήμουν έξω από την ανοιχτή πόρτα την ώρα που "κάρφωνε". Μου είχε κάνει φοβερή εντύπωση η ξενδιαντροπιά αυτού του "ανθρώπου' να παρουσιάσει την δυσκολία της εργασίας ως μειονέκτημα γιατί "άργησε" να γίνει. Αντί να σεβαστεί τον κόπο του άλλου τον μετέτρεπε σε εργαλείο συκοφάντησης.

Τώρα αυτό ενισχύεται, επαυξάνεται. Augmented reality το λένε. 

Στο άρθρο το ΑΙ απλώς υπολογίζει την "παραγωγικότητα" ποσοτικά. Δούλεψες τόσο σε τόσο χρόνο άρα "Άντε γεια". Πέρα από το τρομακτικά απαίσιο ενός συστήματος που σου μετρά το δευτερόλεπτο σαν να είσαι μηχανή και που σε βάζει στην διαδικασία συνεχούς φόβου ώστε να σκιάζεσαι να σηκώσεις κεφάλι, η εκτίμηση της ποιότητας εξαφανίζεται.

Σύμφωνα με τις καταγγελίες η Meta δεν βασίστηκε στην αξιολόγηση των προϊσταμένων για να κάνει τις απολύεσεις, αλλά στην αξιολόγηση του AI το οποίο συνέκρινε την απόδοση, την παραγωγικότητα αλλά και την δραστηριότητα στους υπολογιστές μεταξύ τω εργαζομένων και τελικά επέλεξε ποιοι θα περιληφθούν στη λίστα των απολύσεων.

Ας πούμε με πραγματικό παράδειγμα: Στην δουλειά μου μου δίνουν να φτιάξω ένα πρόγραμμα όπου τυπώνεται μια αίτηση πελάτη και έχει χώρο για υπογραφή πελάτη και όρους που διέπουν την αίτηση που τυπώθηκε. Το ΑΙ ίσως να το έκανε πιο γρήγορα. Να το έκανε πιο αποδοτικά δεν νομίζω αλλά θα έπρεπε να γίνει σύγκριση τι πρόγραμμα δημιουργεί το ΑΙ και εγώ αλλά για χάρη της υπόθεσης ας πούμε και αυτό. Άρα εγώ πρέπει να απολυθώ;

Όμως εγώ, με 35 χρόνια εμπειρίας και ανθρώπινη σκέψη, μη γραμμική αλλά συνειρμική - κβαντική σκέψη θα έλεγα έχει ο άνθρωπος (διασταυρούμενη σκέψη ή cross-domain thinking) - γύρισα και είπα ότι "μου φαίνεται λάθος να μπει ο χώρος υπογραφής πάνω από τους όρους της αίτησης. Ως πελάτης θα αντιδρούσα διότι μετά μπορεί να προστεθεί ο,τιδήποτε από κάτω".

Χαρακτηριστικά, μια εργαζόμενη ενημερώθηκε για την απόλυσή της μόλις δύο ημέρες πριν γεννήσει, ένας άλλος έλαβε χαμηλότερη αξιολόγηση επειδή είχε πάρει αναρρωτική άδεια μετά από τραυματισμό ενώ διευθυντής απολύθηκε ενώ βρισκόταν μόλις 16 ημέρες ενώ ανάρρωνε από χειρουργείο.

Το θέμα έφτασε στο νομικό τμήμα που υιοθέτησε την πρότασή-ένστασή μου. Αυτό πως αξιολογείται; Πως πληρώνεται; Όσο παρατηρούσα το κείμενο (που δεν ήταν δουλειά μου) και σκεφτόμουν "κάτι πάει λάθος εδώ" δεν πληκτρολογούσα, δεν κουνούσα το ποντίκ, δεν ήμουν παραγωγικός. Κι όμως απέτρεψα μια πιθανή "καταστροφή".

Υπάρχει περίπτωση το ΑΙ να το κάνει; Σε ΚΑΜΊΑ περίπτωση, διότι δεν μπορεί να συνδυάσει δύο τελείως διαφορετικά αντικείμενα και να καταλήξει σε άσχετο συμπέρασμα με αυτό που του περιέγραψες να κάνει. 

Το AI δεν μπορεί να μετρήσει αυτό που αποφεύχθηκε (prevention): Τα λάθη που δεν έγιναν, τις κακοτοπιές που προβλέφθηκαν, τη στήριξη σε έναν νεότερο συνάδελφο, που το θεωρώ καθήκον να κάνω.

Τότε πως είναι δυνατόν να με αξιολογήσει; (εμένα και τον καθένα). 

Και βέβαια μην ξεχνάμε ότι υπάρχει και ηθική βάση. Ένας άνθρωπος μπορεί να αρνηθεί να κάνει κάτι που θα θεωρήσει ανήθικο, και έχω τέτοιο παράδειγμα από συνάδελφο που όταν του ζητήθηκε κάτι που θεώρησε ανήθικο είπε πως δεν θα το υλοποιήσει και αν ήθελε η διοίκηση ας τον απέλυε.

Τώρα έχουμε μετάβαση από το παραδοσιακό «καρφί» συνάδελφο στον αλγόριθμο-ρουφιάνο (τον ψηφιακό επόπτη). Αυτό δεν είναι απλώς μια τεχνολογική αναβάθμιση· είναι μια προσπάθεια αποστασιοποίησης της διοίκησης από την ευθύνη.

Όταν απολύει ένας άνθρωπος, υπάρχει ηθικό βάρος και νομική ευθύνη. Όταν απολύει ο αλγόριθμος, η διοίκηση κρύβεται πίσω από "αντικειμενικά data".

Μου φαίνεται ότι χάνεται εντελώς η ποιότητα και (στις ΗΠΑ τουλάχιστον) το ΑΙ ως μέσο παραγωγής χρησιμοποιείται στα ποσοτικά χαρακτηριστικά καθώς τα ποιοτικά μπορεί να τα καταλάβει μόνο άλλος άνθρωπος, όπως και την αξιολόγηση άδειας μητρότητας ή ασθένειας.

Η καταγραφή κινήσεων του ποντικιού, πληκτρολογήσεων και ενεργών παραθύρων (activity metrics) μετατρέπει την πνευματική εργασία σε χειρωνακτική γραμμή παραγωγής του 18-19ου αιώνα(νεοτεχνοφεουδαρχία). Σαν χάμστερ που τρέχουμε πάνω σε τροχό στο πουθενά και κάποιος καταγράφει πόσα χιλιόμετρα κάνουμε.

Τέτοιες ειδήσεις σε κάνουν και αναρωτιέσαι τι κάνεις εδώ μέσα και κάνεις τύπους σαν τον Ζάκεμπεργκ πλουσιότερους, κάτι που με απασχολεί καιρό και θα απαντήσω σύντομα.




Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου